SIKÇA SORULAN SORULAR


Ağaç peletleri neden sürdürülebilir bir enerjidir?

     Ağaç peletleri, hammaddesi ağaç ve emvali olduğu için doğru orman politikalarıyla üretim ve tüketim dengesi sağlanabildiği takdirde sürdürülebilir bir enerji türüdür. Orman açısından zengin olan ülkemizin sürdürülebilirlik üzerinde etkisi oldukça fazladır. Ormanların sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla çalışan FSC, PEFC gibi uluslararası kuruluşlar bulunmaktadır.

FSC-COC Yönetim Sistemi nedir?

1993 yılında kurulmuş Orman Yönetim Konseyinin (FSC) uluslararası bir organizasyonudur. 

Amaçları;
    o Ormanların çevre standartlarına uygun olarak kullanımının sağlanması, 
    o Orman alanlarının kalıcılığını ve sürdürebilirliğini sağlayıcı politikalar oluşturulması,
    o Orman ürünlerinin her aşamada izlenebilirliğinin takip edilmesi, 
    o Etiketleme ve markalama sayesinde son tüketicilerin bilgilendirilmesi.

Ağaç peletlerini neden diğer yakıtlara tercih etmeliyim?

     Yüksek verimli bir yanma sağlar. Yanma sonucu oluşan kül miktarı oldukça düşüktür. Katı yakıtlı sistemler içinde en temiz yanma pelet ile sağlanır. İnsan sağlığı ve çevre açısından uygundur. Depolanması ve taşınması kolaydır.

Premium ağaç peleti nedir?

     Premium ağaç peleti daha düşük nem ve kül oranına sahiptir bu yüzden daha verimlidir. Kimyasal işleme tabi tutulmuş ağaç ürünleri kullanılmaz. Mekanik dayanımı daha yüksektir.

Pelet yakıtı hangi sistemlerde kullanılabilir?

     Pelet sobaları, şömine, pelet kazanları, kat kaloriferleri, merkezi ısıtma sistemleri, kojenerasyon sistemleri, pelet jeneratörleri, fırın sistemleri ısı ve elektrik üreten sistemlerde kullanılabilir.

Pelet ile hem ısınıp hem sıcak su ihtiyacımı karşılayabilir miyim?

     Pelet kazanları ile evinizi ısıtırken, aynı zamanda sıcak su ihtiyacınızı da karşılayabilirsiniz. Sıcak su için tek ihtiyacınız olan sistemin buna göre kurulmasıdır.

Ağaç peletini elektrik üretmek için kullanabilir miyim?

     Kojenerasyon sistemleri hem elektrik hem de ısı üreten sitemlerdir. Ağaç peleti bu sistemlerde yüksek verimi sağlayan organik bir yakıttır.

Ağaç peletini jeneratörde kullanabilir miyim?

     Ağaç peleti yakıtı kullanan jeneratörler ile dilediğiniz her yerde elektrik enerjisi üretebilirsiniz. 

Pelet üretiminin ormana katkısı var mı?
     
     Peletin hammaddesi ağaç ve orman emvali olduğu için ormanlarının gençleştirilmesi açısından büyük fayda sağlamaktadır. Ormanların temizlenmesi ve orman yangınlarına karşı korunmasına da katkı sağlar. 

Pelet üretiminin artması ormansızlaşmaya sebep olur mu?

     Pelet üreticilerinin ve tedarikçilerin orman politikalarına ve uluslararası sertifika standartlarına uyum sağlaması bu konuda oldukça önemlidir.

Seba Bioenerji pelet üretiminde hangi ağaç türlerini kullanıyor?

     Seba tesislerinde %90 oranında kızılçam ve karaçam, %5 oranında meşe, %5 oranında diğer ağaçları kullanmaktadır.

BİLMEKTE FAYDA VAR

           
1.1. ORMAN NEDİR?

     Oldukça geniş bir alanda kendine özgü bir iklim oluşturabilen, belirli yükseklik, yapı ve sıklıktaki ağaçlar, ağaççık, çalı ve otsu bitkiler, yosun, eğrelti ve mantarlar, toprağın altında ve üstünde yaşayan mikroorganizmalar ve çeşitli böcek ve hayvanlarla orman toprağının birlikte oluşturduğu hayat birliğidir (Aytuğ, 1976).

1.1.1. AĞAÇ SERVETİ NEDİR?

     Ormanın ölçüldüğü anda yaşayan ve üretim yapan, belirli bir göğüs çapındaki (8 cm ve üzeri) gövdelerin m3 cinsinden dikili kabuklu silindirik gövde hacimleri toplamıdır.

1.1.2. ORMAN AMENAJMAN NEDİR?

     Ormanların nasıl, ne zaman ve ne ölçüde kullanılacağının, ormanların sürekliliğinin sağlanması için ormancılık faaliyetlerinin koruma hedeflerine göre planlanmasını ve uygulanmasını izleyen bilim dalıdır. Sürdürülebilir orman yönetiminin en önemli araçlarından biridir.

1.1.3. ETA NEDİR?

     Ormancılığın ana prensipleri ve ulusal ormancılık hedefleri doğrultusunda, amenajman planı süresince bir işletme sınıfından alınması uygun görülen yıllık ve periyodik hasılat miktarıdır.

1.2. SÜRDÜRÜLEBİLİR ORMAN YÖNETİMİ (SOY) NEDİR?

     Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 1992 yılında Sürdürülebilir Orman Yönetimi hakkındaki bildirisi şu şekildedir: “Orman kaynakları ve orman alanları, bugünkü ve gelecek nesillerin sosyal, ekonomik, ekolojik, kültürel ve ruhsal ihtiyaçlarını sürdürülebilir bir şekilde karşılamak üzere idare edilmelidir. İhtiyaç duyulan bu orman ürün ve hizmetleri; odun, su, gıda, yem, siper, istihdam, rekreasyon, doğal yaşam ortamı, peyzaj çeşitliliği, karbon havuzları ve rezervleri ile diğer orman ürünleridir. Ormanların çok yönlü faydalarını idame ettirebilmek için hava kirliliği dahil her türlü kirliliğe, orman yangınlarına, böcek ve hastalıklara karşı koruyacak uygun tedbirler alınacaktır.”

     Sürdürülebilir Orman Yönetimi ile; temelde ormanların ekolojik, ekonomik ve sosyal işlevlerini dengeleyerek -en az- aynı şartlarda gelecek nesillere devir etme amacı taşınmaktadır. 

     Ülkemizin de dahil olduğu Rio sürecinin Pan-Avrupa bölgesel sürecinde Sürdürülebilir Orman Yönetimi tanımı aşağıdaki şekildedir:
 
     “Ormanların ve orman alanlarının yerel, ulusal ve küresel düzeylerde, biyolojik çeşitliliğini, verimliliğini, kendini yenileme kabiliyetini ve yaşama enerjisini, ekolojik, ekonomik ve sosyal fonksiyonlarını yerine getirebilme potansiyelini şimdi ve gelecekte koruyacak ve diğer ekosistemlere zarar vermeyecek bir şekilde düzenleme ve yararlanma biçimi” 

1.2.1. TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİR ORMAN YÖNETİMİ

     Orman Bölge Müdürlükleri tarafından hazırlanan, genellikle 2 milyon hektar civarında orman alanını kapsayan orman amenajman planları, yürürlükte bulunan Orman Amenajman Yönetmeliği’ne göre hazırlanmaktadır. Amenajman planları her yıl yenilenmekte ve yenilenen planlar ile orman envanterimiz güncellenmekte, yıllar itibarıyla değişim durumları takip edilmekte, karşılaştırma ve analizler yapılarak orman varlığımızın korunması, geliştirilmesi ve faydalanma durumları değerlendirilmekte, ülke ormancılık istatistiklerine veri sağlanmaktadır. 
Ormanların büyüklüğü ve değişimleri bakımından, bugüne kadar gerçekleştirilen orman envanter değerlendirme sonuçlarına göre genel ormanlık alanın büyüklüğü; ilk envanter yılı olan 1973’te 20,2 milyon hektar (% 26,1) ve son envanter yılı olan 2015’te 22,3 milyon hektar (%28,6) olarak tespit edilmiştir. Bu envanter sonuçlarına göre; artan nüfus ve tüketime rağmen ormanlık alanda son 42 yılda yaklaşık 2,1 milyon hektarlık artış olduğu görülmektedir. İlk envanter döneminde ormanın toplam serveti 0,9 milyar m3 ve son envanter döneminde ise 1,6 milyar m3 olarak tespit edilmiştir. Buna göre 1973 ile 2015 yılları arasında ülke ormanlarının ağaç servetinde yaklaşık 700 milyon m3 artış olmuştur. 

     Servet ve alanda artışın başlıca sebepleri arasında başta ağaçlandırma çalışmaları olmak üzere, yıllık cari artımın tamamının alınmaması, orman ve civarında yaşayan halkın şehirlere göç etmesi, boşluklu kapalı ormanların iyileştirilmesi ile envanter teknikleri ve araçlarının farklılaşması sayılabilir. Orman amenajman planları, Türkiye ormanlarının alan, servet, artım, ağaç türü, orman formları gibi verilerden oluşmaktadır ve büyük emek verilerek toplanan detaylı verilerden elde edildiği için yüksek güvenirliliğe sahiptir. 

1.3. TÜRKİYE’DE ODUNA DAYALI ÜRÜNLERİN ÜRETİM VE PAZARLAMA ŞEKLİ

     Yenilenebilir doğal kaynak olan ormanların sürdürülebilirliğinin sağlanması için zaman içinde bakım, rehabilitasyon ve gençleştirme (yenileme) çalışmalarının yapılması gerekmektedir.

     Ormanlarda yapılacak tüm çalışmalar ormanların doğru işletilmesi ilkesine dayanan orman yönetim (Amenajman) planları doğrultusunda yapılmaktadır. 
Orman İşletmeciliğinin Temel İlkesi ve Görevi:
Ormanlarımızın ilme, tekniğe dayalı işletilmesi ile korunmasının, sürdürülebilirliğinin ve geliştirilmesinin sağlanmasının yanı sıra, ekonominin ihtiyacı olan orman ürünlerinin karşılanmasına ve orman köylülerinin sosyo – ekonomik kalkındırılmasına yönelik işletilmesinde, üretim ve pazarlama faaliyetleri orman işletmeciliğinin temelini oluşturmaktadır ve bu faaliyetler Orman Genel Müdürlüğü’nün ana görevlerindendir.

1.3.1. ORMANLARIN İŞLETİLMESİNDE MEVCUT YASAL DURUM ÖZETİ

Devlet Ormanları kanununa göre Devletçe yönetilir ve işletilir. (Anayasa Mad. 169) 
Orman köyleri halkının kalkındırılması için ormanların işletilmesinde Devletle bu halkın işbirliğini sağlayıcı tedbirler alınır. (Anayasa Mad. 170) 
6831 Sayılı Kanunun 26-44. maddeleri istihsal ve satış işlerini düzenlemektedir. 
Devlet ormanlarındaki her çeşit işler OGM’ce yapılır veya yaptırılır. (Mad. 6) 
İstihsal Devlet tarafından yapılır veya 40. maddeye göre yaptırılır. (Mad.26) 
Devlet ormanlarından kesilecek ve çıkarılacak ağaçların tespit esaslarını belirlemektedir. (Mad.27) 
Orman ürünlerinin tarife bedellerinin belirlenmesini düzenlemektedir.(Mad.29) 
Piyasa satışlarında açık artırma esastır. Gerekli hallerde tahsisen satış yapılacağıdır.(Mad. 30) 
Orman Kanununun 31. ve 32. maddesine giren köylerdeki yakacak ihtiyaçlarının karşılanacağı, 31. maddeye göre verilecek yakacak ihtiyacının yerine talep halinde nakit verileceğidir. (Mad. 31, 32) 
Köy nakli ve felakete uğrayanlara bir defaya mahsus emval verilmektedir. (Mad. 33) 
Devlet ormanı olan köy ve kasabalardaki gerçek kişi ve kooperatiflere baltalıklarda üretimden % 100 Pazar satışı, korudan kooperatiflere % 25 emval veya bedel farkı ile kooperatif ve gerçek kişilere % 10 istihkak fazlası ödenmesi ve yürürlükten kaldırılan 38. maddeden yararlananların haklarını düzenlemektedir. (Mad. 34) 
31. 32 ve 33. maddelerin uygulanmasıyla ilgili yapı sistemleri, tespit ve verilme esasları belirlenmektedir.(Mad.35,36,39,44) 
Yıllık üretim programına alınmamış Odun Dışı Orman Ürünlerin tarife bedeli karşılığında verilmesini düzenlemektedir.(Mad.37) 
Orman işleri öncelikle iş yeri ve civarındaki Orman Köylerini Kalkındırma Kooperatiflerine ve köylülere gördürülür. İhtilaf v.s.’de civar olmayanlara ve taahhütle yaptırılabileceğidir. (Mad. 40) 
Satışı yapılan orman emvalinin nakil esasları düzenlenmektedir.(Mad.41-42) 
Orman emvali ile ilgili istihkak davalarında verilecek kararlar belirtilmektedir.(Mad.44)

1.3.2. TÜRKİYE’DE ORMAN POTANSİYELİ

1.3.2.1. Türkiye Ormanlarının:

Toplam Alanı: 22,3 Milyon Ha.
Toplam Serveti: 1,6 Milyar M3
Üretim Yapılabilir Alanı: 11,2 Milyon Ha.
Yıllık Artım: 45,9 Milyon M3
Yıllık Alınan Eta: 20 Milyon M3

1.3.2.2. ORMAN ÜRÜNLERİ ARZ - TALEP DURUMU

Orman Genel Müdürlüğü Yıllık Odun Üretimi 20 ‐20,5 Milyon M3
o Endüstriyel Odun : 16,6 Milyon M3
o Yakacak Odun : 3,5‐ 4 Milyon M3
Yıllık Odun Tüketimi 29 ‐ 30 Milyon  M3
o Endüstriyel Odun : 21 ‐ 22 Milyon M3
o Yakacak Odun : 8 ‐9 Milyon M3
İthalat Yuvarlak Odun Olarak: 1,5 ‐ 1,7 Milyon M3
Özel Sektör Endüstriyel Odun Üretimi: 3,0 ‐ 3,5 Milyon M3

1.3.2.3. ODUN TALEBİNİN KARŞILANMA DURUMU

Arz Kaynağı

Endüstriyel Odun (Bin m3)

Yakacak Odun (Bin m3)

Toplam (Bin m3)

OGM Satışları

16.638

3.013

19.651

İthalat

1.690

3.820

5.510

Özel Sektör

3.370

1.620

4.990

Toplam Tüketim

21.698

8.453

30.151

1.4. FSC NEDİR?

     Orman ürünleri üreticileri, dağıtıcıları, kullanıcıları, çevre ve insan hakları konusunda çalışan sivil toplum kuruluşları, 1993 yılında Kaliforniya’da bir araya gelerek, sorumlu ve sürdürülebilir bir orman yönetimi için bir girişim başlattılar.

     Üyelik tabanına dayalı, kar amacı gütmeyen uluslararası bir kuruluş olan FSC (Orman Yönetim Konseyi), orman yönetim sistemlerinin yaygınlaştırılmasını kötü orman politikalarının engellenmesi çalışmasını ilke edinen bir kuruluş olarak ortaya çıktı.

     Merkezi Almanya’nın Bonn şehrinde olan FSC, zamanla Asya, Avrupa, Kuzey ve Güney Amerika’da bölge temsilcilikleri açarak uluslararası bir kuruluş haline geldi. 

1.4.1. SERTİFİKALANDIRMANIN KAVRAMSAL BOYUTU

Orman sertifikalandırma; çevre bilinci yüksek tüketici kesimleri ile sürdürülebilir orman işletmeciliğini gerçekleştiren üretici kesimler arasında güçlü bir bağ kurmak suretiyle, ormanların daha iyi yönetilmesini teşvik etmek ve ormancılık faaliyetlerinin sürdürülebilirlik ilkelerine uygun olarak yönetilmesini sağlamak için geliştirilmiş bir sistemdir.

Orman işletmesinin sertifikalandırılması: Bu işlem, orman işletmesinin arazide belirli standartlara karşı denetlenmesini ve amenajman planları, çalışma planları, envanterler gibi ilgili dokümanların gözden geçirilmesini içerir. Orman işletmesinin sertifikalandırılması orman işletme birimi, bölge veya ülke gibi farklı düzeylerde gerçekleştirilebilir. 

Ürün sertifikalandırma: Orman örtüsünden, işleme, dağıtım ve nihai tüketiciye kadar, yuvarlak odunların veya işlenmiş odunların üretim kanalı boyunca (arz zinciri) izlenmesini gerektirir. Sertifikalandırma süreci ticaret piyasasına dönük olduğundan, orman işletmeleri genellikle ürünlerini etiketlemek istemektedirler. Böylelikle sertifikalandırma, tüketiciye, ürünün sertifikalandırma sürecinden geçmiş bir orman alanından geldiğini garanti etmektedir. Bu sistem içerisinde sertifikalandırmanın tarafsız hükmi bir şahıs tarafından yapılması ve bunların bilim adamları tarafından denetlenmesiyle sertifikalandırma işleminin tarafsızlığı, tutarlılığı ve de ciddiyeti artırılmaktadır. Verilen sertifikalandırma belgesinin belli bir süre geçerli olması ve bu süre sonunda yapılan incelemeler neticesinde belgenin yinelenip yinelenmeyeceğine karar verilmesi, orman işletmelerini değişen çevre şartlarına uyum sağlamaya yöneltmektedir. 

     Özetle sertifikalandırma, orman kaynağının sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesini sağlamakta, tüketicilere ürünlerin bu şekilde yönetilen orman kaynağından geldiğini garanti etmektedir. 

     Ayrıca sertifika kurumları da akreditasyon kurumu tarafından denetlenerek, bir sertifikalandırılmaktadır. Böylece akreditasyon kurumu, sertifikalandırma kurumunun, orman sertifikalandırma gerçekleştirebilecek yeterliğe sahip olup olmadığını kontrol etmektedir.